Ecodiseño de productos para una economía circular
Azalpena
El contexto industrial está cambiando más rápido que nunca. La presión regulatoria, la transformación tecnológica, la demanda de transparencia y la necesidad urgente de reducir impactos ambientales están redefiniendo cómo diseñamos, fabricamos y gestionamos productos y servicios. En este escenario, las empresas necesitan profesionales capaces de anticipar riesgos, identificar oportunidades y traducir la sostenibilidad en decisiones concretas y medibles.
La Economía Circular, el pensamiento de ciclo de vida (Life Cycle Thinking) y el ecodiseño ya no son conceptos de futuro: son competencias que determinan la competitividad presente. Cada vez más organizaciones incorporan criterios ambientales en sus procesos de diseño, compras y desarrollo; y los marcos normativos europeos —como el Pacto Verde, el Pacto Industrial Limpio, el Reglamento de ecodiseño para productos sostenibles (ESPR) y el Pasaporte Digital de Producto— exigen una comprensión sólida de estas herramientas.
Pero esta transición no solo responde a obligaciones legales: responde a una visión estratégica. Aquello que no medimos no podemos mejorarlo, y aquello que diseñamos sin perspectiva de ciclo de vida tarde o temprano genera ineficiencias, costes y pérdida de oportunidades. Por ello, integrar metodologías como el ACV o el ecodiseño no solo reduce impactos: impulsa innovación, eficiencia y diferenciación competitiva.
En este contexto, los nuevos modelos de negocio basados en la servitización están adquiriendo un papel fundamental. La transición del producto al servicio —donde el valor se ofrece a través de la funcionalidad y no necesariamente de la propiedad— permite a las empresas optimizar recursos, prolongar la vida útil de los productos, reducir costes operativos y fidelizar clientes con propuestas más inteligentes y sostenibles. La servitización facilita estrategias circulares como la reutilización, el reacondicionamiento, la reparación o la remanufactura, al mismo tiempo que abre oportunidades de negocio innovadoras basadas en datos, mantenimiento predictivo o modelos “as a service”.
Entender estos modelos es clave para las organizaciones que buscan competir en un entorno regulatorio exigente y en un mercado donde la eficiencia, la desmaterialización y el rendimiento ambiental se han convertido en criterios esenciales de decisión. Además, orienta a las empresas hacia un enfoque sistémico en el que producto, servicio y relación con el cliente conforman un ciclo continuo de valor económico, ambiental y social.
Esta microcredencial ofrece una formación práctica, actualizada y directamente aplicable para ayudarte a impulsar la transición circular en empresas y organizaciones. A través de un recorrido que integra normativa, metodologías de análisis, estrategias de ecodiseño, servitización y herramientas digitales como OpenLCA, adquirirás competencias esenciales para liderar procesos de transformación sostenible y contribuir a modelos productivos más resilientes y circulares.
Helburuak
Contextualización: Economía Circular en la industria
Concepto y principios de Economía Circular
Evolución normativa: del pacto verde europeo al pacto industrial limpio
El ecodiseño en el nuevo marco regulatorio: ESPR y Pasaporte digital de producto
Introducción a Life Cycle Thinking (LCT) y al análisis de ciclo de vida (ACV)
Origen y fundamentos del Life Cycle Thinking
Principios metodológicos del Análisis de Ciclo de Vida (ACV), en base a las normas internacionales UNE-EN ISO 14040 y UNE- EN ISO14044
Enfoque producto/servicio vs. enfoque organizacional
Impactos ambientales del ciclo de vida de un producto/servicio: unitarios vs. multicriterio
Herramientas para el análisis de ciclo de vida
Ecodiseño circular: metodología, estrategias y ejemplos de casos prácticos reales
Metodología de ecodiseño circular en 7 etapas
Estrategias de ecodiseño circular (minimización de materiales, potenciar la reciclabilidad y el desmontaje, aumento de la durabilidad, reutilización, remanufactura etc.)
Ejemplos reales del entorno industrial vasco (automoción, metal, construcción, alimentación)
Ejercicio práctico de ecodiseño de producto utilizando la herramienta Climate & Circularity Calculator
Del producto al modelo de negocio: servitización en una economía circular
Modalidades de servitización, sus ventajas ambientales y competitivas, y posibles metodologías para su diseño
Marco práctico para orientar este proceso de transición
Ejemplos de casos reales
Herramientas de ACV: Introducción práctica a OpenLCA
Instalación y estructura del software
Bases de datos disponibles
Creación de un modelo simple de producto
Configuración de procesos, flujos e impactos
Cálculo de huellas en OpenLCA: práctica avanzada
Modelización completa: sistema de producto, límites, unidades funcionales
Cálculo de huella de carbono y huella ambiental de producto
Exportación e interpretación de resultados
Cómo integrar estos resultados en informes, EPDs u hojas de producto
Ikaskuntzaren emaitzak eta lorpen mota
Aprender el concepto de ecodiseño y tomar conciencia de las implicaciones ambientales, económicas y sociales derivadas del diseño de productos.
Conocer a grandes rasgos las implicaciones del Análisis de Ciclo de Vida.
Conocer el concepto de servitización, sus modalidades y sus ventajas.
Capacitarse para analizar las huellas ambientales (materiales, carbono, hídrico, energético…) de organizaciones y productos mediante herramientas Life Cycle Assessment (LCA). Conocimiento de bases de datos para su uso en la modelización de impactos (Ecoinvent).
Sarbide-baldintzak eta onarpen-irizpideak
Edad requerida entre 25 y 64 años (durante el periodo de la actividad), graduadas o con experiencia profesional en el ámbito de la Ingeniería, Tecnología y Gestión Ambiental, así como Economía y Administración y Dirección de empresas. No obstante, también se considerarán perfiles diferentes a los anteriores.
Criterios de selección: adecuación de la titulación 100 %
Ikaskuntza-esperientziaren maila, EQF, European Qualifications Framework kualifikazio-esparruaren arabera
6: GRADO O TÉCNICO SUPERIOR EN ENSEÑANZA ARTÍSTICA SUPERIOR
ESCO, European Skills, Competences, Qualifications and Occupations gaitasun-esparru batzuk
Evaluar el impacto ambiental (Realizar un seguimiento de los impactos ambientales y llevar a cabo evaluaciones con el fin de identificar y reducir los riesgos medioambientales de la organización a la vez que se tienen en cuenta los costes).
Economia Circular (La economía circular busca mantener los materiales y los productos en uso durante el máximo tiempo posible, extrayendo de ellos el máximo valor mientras se utilizan y reciclándolos al finalizar su vida útil. Mejora la eficiencia de los recursos y contribuye a reducir la demanda de materiales vírgenes).
Ebaluazio-probak
- Idatzizko ebaluazioak: 1. Aukera anitzeko azterketak
- Ebaluazio praktikoak: 4. Zereginak (ariketa praktikoak)
Jarduera nori zuzenduta
- Publiko orokorra
- Profesionalak
Antolakuntza
Lankidetza
Zuzendariak
Rikardo Minguez Gabiña
University of the Basque Country (UPV/EHU)
Ingeniari Industriala Ingeniaritza Mekanikoan espezializatua (1995) Bilboko Ingeniaritza Eskolan. Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Sailean egiten du lan 1998az geroztik. Irakasle Osoko akreditazioa du 2019tik. 2016tik Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Saileko burua da. Euskal Herriko Unibertsitateko "Enpresari Aplikatutako Ekonomia Zirkularra" masterreko Batzorde Akademikoaren zuzendaria. 2005ean Quebeceko Laval Unibertsitatean hasi zen ikertzaile bisitari gisa. Produktua Diseinurako Laborategian (PDL) eta Life Cycle Thinking Group-en ikertzen du. Gaur egun, produktuen bizi-zikloa, ekodiseinua eta ekonomia zirkularra aztertzen ditu.
Estíbaliz Sáez de Cámara Oleaga
Universidad del Pais Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU)
Doktorea Ingurumen Ingeniaritzan Doktorea eta Ingurumen Teknologien irakaslea Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumen Ingeniaritza Sailean, Bilboko Ingeniaritza Eskolan. 2017tik 2025era UPV / EHUren Iraunkortasun eta Gizarte Konpromisoaren arloko zuzendaria da. Ekonomia Zirkularra: aplikazioa enpresan masterraren batzorde akademikoaren kidea da. Espainiako Garapen Iraunkorrerako Sarearen (REDS) lehendakaria da. Gaur egun, Bilboko Ingeniaritza Eskolako Kalitate, Jasangarritasun eta Prestakuntza Dualeko zuzendariordea ere.
Hizlariak
Iñigo Aizpuru De Llanos
Ingeniari kimikoa, ingurumenean espezializatua, EHUko Ingeniaritza Goi Eskolatik, eta klima-aldaketako masterra Exeterko Unibertsitatetik. Nazioarteko ingurumen-aholkulari gisa 12 urtez jardun ondoren, 2019ko urtarrilaz geroztik Ihobeko ekonomia zirkularraren arloko teknikaria da. Gaur egun, Iñigo Basque Ecodesign Center eta Basque Circular HUBeko koordinatzailea da -Ihoberen plataformak, Euskadin kapazitate zirkularrak sortzera zuzenduak-.
José María Fernández Alcalá
Ekonomia Zirkularreko zuzendaria IHOBEn eta Basque Ecodesign Centerren arduraduna. Ekimen hori Eusko Jaurlaritzaren beraren eta Euskal Autonomia Erkidegoan berezko produktua duten 8 industria-enpresa garrantzitsuenen arteko lankidetza publiko-pribatuko ekimena da, industria-jardueran ekodiseinua sustatzeko eta bizi-zikloaren analisia integratzeko. Industria Ingeniaria Bilboko Ingeniaritza Goi Eskolan, 15 urte baino gehiagoko esperientzia profesionala du enpresa pribatuan eta administrazioan. 10 urte baino gehiago aktiboki parte hartzen Europar Batasunak Bruselan dituen batzorde teknikoetan eta produktuen normalizazioaren arloko estatuko eta nazioarteko batzordeetan (UNE eta ISO batzordeak). Latinoamerikarako eta Kariberako ekodiseinuan, bizi-zikloaren azterketan eta eraikuntza arloan Nazio Batuen Ingurumenerako Programak (UNEP) aditu bezala izendatua.
Julen Ibarretxe Uriguen
Industria Ingeniaria (2001) Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU), eta polimeroen transformazioan eta propietateetan espezializatua (ENSPMren Masterra Frantzian). Zientzia Kimikoetako doktoregoa lortu zuen Lovainako Unibertsitate Katolikoan (KUL, Belgika) 2010ean. UPV/EHUko Bilboko Ingeniaritza Eskolako Fisika Aplikatuko Saileko irakasle agregatua da 2019tik. UPV/EHUko Industria, Garraio, Eraikuntza eta Hirigintzako Eraginkortasun Energetikoa eta Iraunkortasuna Ikertzeko Masterrean Jasangarritasun Irizpideak eta Bizi Zikloaren Analisia irakasten ditu. Bere ikerketa-ildo nagusia matrize termoplastikoko material konposite berrien garapena eta karakterizazioa da, bereziki biokonpositeena.
Maider Iturrondobeitia Ellacuria
Ingeniari Kimikoa (2006) Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). Materialen Zientzia eta Teknologiako doktoretza lortu zuen 2014. urtean. Bilboko Ingeniaritza Eskolako (Euskal Herriko Unibertsitatea) Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Saileko irakasle Agregatua da 2015etik. Maider bioplastikoen teknologian espezializatuta dago, eta oinarri biologikoko material berriak eta arinak diseinatzen ditu ingeniaritzako aplikazioetarako. Bizi-zikloaren Analisiaren (BZA) metodoei buruzko eskolak ematen ditu Euskal Herriko Unibertsitateko ‘Enpresari Aplikatutako Ekonomia Zirkularra Masterrean’ eta ‘Proiektu Zuzendaritza Master Europarrean’. ingurumen-inpaktuak murriztea helburu duten BZA metodologiak bere ikerketa-lanean ere sartzen dira.
Erlantz Lizundia Fernandez
Erlantz Lizundia irakasle agregatua da Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Bilboko Ingeniaritza Eskolan. Material Aurreratuen Ingeniaritzan doktoratu zen 2011n UPV/EHUn. Erlantz British Columbiako (Kanada) eta ETH Zuricheko (Suitza) unibertsitateetan egon zen 2016an eta 2018an, hurrenez hurren, ikertzaile bisitari gisa. Material berriztagarrietan eta biodegradagarrietan (zelulosa, kitina edo lignina) oinarritutako material eta teknologia jasangarriak garatzea du helburu, kimika berdea, biomimetikoa, bioekonomia eta ekonomia zirkularraren ikuspegiak erabiliz. Halaber, baterien ekodiseinuan eta birziklatzean, polimeroen upcyclingean edo biopolimeroen balorizazioan lan egiten du, bizi-zikloaren analisiaren bidez (BZA).
Ana Mezo Carro
Zientzia Kimikoetan lizentziatua Euskal Herriko Unibertsitatetik eta BSc (Hons) Applied Chemistry Strathclyde University-tik. Bere karrera profesional osoa Ihoben garatu du, 1992az geroztik. Hasieran, ikerketari lotuta lan egin zuen, HCH eta PCBak suntsitzeko prozesuen garapenaren arduradun gisa (laborategiko eskalatik eskala industrialera). Geroago, euskal industriaren ingurumen-hobekuntza erraztera zuzendutako erremintak, tresnak eta laguntza-zerbitzuen diseinu eta garapenean parte hartu du.
Rikardo Minguez Gabiña
University of the Basque Country (UPV/EHU)
Ingeniari Industriala Ingeniaritza Mekanikoan espezializatua (1995) Bilboko Ingeniaritza Eskolan. Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Sailean egiten du lan 1998az geroztik. Irakasle Osoko akreditazioa du 2019tik. 2016tik Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Saileko burua da. Euskal Herriko Unibertsitateko "Enpresari Aplikatutako Ekonomia Zirkularra" masterreko Batzorde Akademikoaren zuzendaria. 2005ean Quebeceko Laval Unibertsitatean hasi zen ikertzaile bisitari gisa. Produktua Diseinurako Laborategian (PDL) eta Life Cycle Thinking Group-en ikertzen du. Gaur egun, produktuen bizi-zikloa, ekodiseinua eta ekonomia zirkularra aztertzen ditu.
Matrikula prezioak
Ez da matrikula itzuliko mikrokredentziala ematen hasi bada.
| Matrikula | 2026-05-03 arte |
|---|---|
| 72,68 EUR |
| Asegurua | 2026-05-03 arte |
|---|---|
| 4,00 EUR |
Kokalekua
Bilboko Ingeniaritza Eskola - I Eraikina - UPV/EHU
Torres Quevedo Ingeniaria Plaza, 1. 48013 - Bilbao
Bizkaia
Bilboko Ingeniaritza Eskola - I Eraikina - UPV/EHU
Torres Quevedo Ingeniaria Plaza, 1. 48013 - Bilbao
Bizkaia
Sustainable development goals
2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.
9 - Industria, berrikuntza eta azpiegitura
Azpiegitura erresilienteak eraikitzea, industrializazio inklusiboa eta jasangarria sustatzea, eta berrikuntza bultzatzea. Gai gakoak: azpiegitura fidagarriak, jasangarriak, erresilienteak eta kalitatezkoak, industrializazio inklusibo eta jasangarria, modernizazioa, teknologia eta prozesu industrial garbiak eta ingurumenaren aldetik arrazionalak, ikerketa zientifikoa eta gaitasun teknologikoaren hobekuntza, IKTetarako sarbide unibertsala.
Informazio gehiago
12 - Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak
Kontsumo eta ekoizpen eredu jasangarriak bermatzea. Gai gakoak: baliabide naturalen kudeaketa jasangarria eta erabilera eraginkorra, atmosferara, uretara eta lurzorura askatutako partikula kimikoak murriztea, hondakinak gutxitzea, birziklatzea, berrerabiltzea eta murriztea, jardunbide jasangarriak, erosketa publiko jasangarria, bizimodu jasangarriak, erregai fosilei ematen zaizkien laguntza ez-eraginkorrak arrazionalizatzea.
Informazio gehiago
Beste ikastaro interesgarriak...
-
Online
-
Online zuzenean
-
Aurrez aurrekoa
-
Online zuzenean
-
Aurrez aurrekoa
-
Online zuzenean
-
Online zuzenean